Παναγιώτης Λουλάκης(Λουλοπανάγος)
«6 Δεκεμβρίου 2008,έφυγε ο χορευτής των Αστερουσίων»
Πριν τέσσερα χρόνια πραγματοποιήσαμε στην Κρήτη, ένα οδοιπορικό γεμάτο συγκινήσεις, εκπλήξεις, αποκαλύψεις και το σημαντικότερο γνωρίσαμε από κοντά ανθρώπους σπάνιους.Το οδοιπορικό μας φτάνει στην Εθιά.Η Εθιά είναι χωριό στην επαρχία Μονοφατσίου, στα Αστερούσια Όρη, σε υψόμετρο 740 μέτρων. Υπάγεται διοικητικά στο Δημοτικό διαμέρισμα Εθιάς του δήμου Αστερουσίων. Με βάση την απογραφή του 2001,έχει 32 κατοίκους. Απέχει από το Ηράκλειο 55,5 χλμ.Βρίσκεται στις νοτιοδυτικές υπώρειες του υψώματος Ασφεντηλιάς.Οι κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία και με την κτηνοτροφία. Κύρια προϊόντα είναι το λάδι και η σταφίδα, όπως επίσης και τα κτηνοτροφικά φυτά. Στην Εθιά μπορεί κανείς να βρει τις εκκλησίες του Αγίου Γεωργίου, των Αγίων Πάντων και των Αγίων Αναργύρων. Υπάρχουν επίσης τα εξωκλήσια του Αγίου Ευμενίου, της Ζωοδόχου Πηγής και της Αγίας Άννας. Εδώ γίνεται κάθε χρόνο μεγάλο πανηγύρι προς τιμή του Προφήτη Ηλία.Μέχρι τότε αυτό το χωριό, μου ήταν παντελώς άγνωστο.Είχα ακούσει ότι εκεί ζούνε μερακλήδες, χαρακτήρες ατόφιοι με μεγάλη αγάπη στον χορό, στην μαντινάδα και στην καλή παρέα.Μέσα σε ένα συγκλονιστικό βράδυ γεμάτο μαντινάδες, χορούς και στιγμές αυθόρμητες το χωριό αυτό έγινε το αγαπημένο μου.Η Αριστέα Λουλάκη, ο λυράρης Γιώργος Λουλάκης (Γιαχνής),ο Βασίλης Σαριδάκης μας έκαναν να κλαίμε, να γελάμε, να σκεφτόμαστε, με ένα τελείως αυθόρμητο τρόπο.Μας δίδαξαν τον Εθιανό πηδηχτό, στον οποίο έχω μεγάλη αδυναμία για την εκπληκτική μελωδία του και τα μερακλίδικα, γεμάτο τέχνη βήματά του.
Εκείνο το βράδυ άκουσα για πρώτη φορά το όνομα Παναγιώτης Λουλάκης(Λουλοπανάγος).Μου είπαν για έναν μοναδικό χορευτή ο οποίος έκανε απίστευτα πράγματα όταν χόρευε.Έκανε πολλές φιγούρες δικές του, αυτοσχεδιασμούς και θεωρείται από τους καλύτερους χορευτές της Κρήτης.Γοητεύτηκα από τις περιγραφές όσων τον είχαν γνωρίσει και φυσικά το έβαλα σκοπό ζωής να τον γνωρίσω από κοντά.Μετά από 2 χρόνια βρίσκομαι σε έναν τηλεοπτικό σταθμό του Ηρακλείου και παρουσιάζω την έκδοση’’ Όταν ακούω Κρήτη’’.Όταν τελείωσε η εκπομπή, με ενημέρωσαν ότι κάποιος τηλεθεατής θέλει να μου μιλήσει.Ήταν ο Νίκος Μαθιουδάκης από την Εθιά, στον οποίο χρωστάω πάρα πολλά και φυσικά την πολυπόθητη γνωριμία μου με τον άρχοντα, τον μερακλή Παναγιώτη Λουλάκη(Λουλοπανάγο).Ο Νίκος Μαθιουδάκης είναι ακόμα ένας εκπληκτικός άνθρωπος οποίος με φιλοξένησε στο σπίτι του 3 ημέρες στην Εθιά.Αφού με ξενάγησε σε όλο το χωριό, με πήγε στο σπίτι του Πανάγου.Από την πρώτη στιγμή που αντίκρισα τον Πανάγο, τον αγάπησα, τον ένιωσα δικό μου άνθρωπο. Τα μάτια του γαλάζια, φορούσε μαύρο κεφαλομάντηλο, γκιλότα και μαύρα στιβάνια.Έκατσα στο σπίτι του πολλές ώρες. Αισθανόμουνα σαν παιδάκι του δημοτικού που πηγαίνει πρώτη μέρα στο σχολείο. Με συγκλόνισε ο Πανάγος. Ήθελα να πηγαίνω συνέχεια στο σπίτι του.
Μέσα στα πολλά, που μου εκμυστηρεύτηκε ,κάποια στιγμή μου λέει:«Στην ζωή μου δεν ήξερα τίποτα να κάνω, η γυναίκα μου δεν ξέρω γιατί με παντρεύτηκε, ίσως επειδή χόρευα καλά».Ένα αρχοντικό νεύμα ικανοποίησης της γυναίκας του, με έκανε να καταλάβω την μαγική τους σχέση.Ο Νίκος Μαθιουδάκης, μου έδωσε σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό, στο οποίο χορεύει ο Πανάγος σε παλιότερα γλέντια στην Εθιά και σε διάφορες κοινωνικές εκδηλώσεις.Πέρυσι πραγματοποιήσαμε μια τηλεοπτική εκπομπή στην Εθιά για να γιορτάσουμε την 10 ετη πορεία της χορευτικής μας ομάδας.Πρωταγωνιστής στην παρέα και πάλι ο Πανάγος χόρεψε μετά από πάρα πολύ καιρό, όπως μας ενημέρωσαν οι ντόπιοι.Χόρεψε Μαλεβιζιώτη στα 87 του χρόνια και μας έκανε να αισθανθούμε δέος και περηφάνια για αυτόν τον άνθρωπο.
Ο Πανάγος γνωστός και για τις περίφημες μαντινάδες του, σφράγισε το γλέντι με τις ακόλουθες:
“Εγλέντησά τη, την ζωή σε όλο το διάστημά μου κι όπου μιλάνε για χορό, πρώτο ναι το όνομά μου”
“Πολλές προσωπικότητες γνώρισα στον καιρό μου όχι από τσι παράδες μου, μα από τον χορό μου”
“Θα σε λατρεύω θες δεν θες κι ας είναι στάνικό σου πίσω σου να με πετάς ,εγώ θα στέκω ομπρό σου”
….κι άλλες πολλές…
Σήμερα 6 Δεκεμβρίου 2008, ο Νικος Μαθιουδάκης μου τηλεφωνεί και μου ανακοινώνει ότι ο Πανάγος «έφυγε».
Με δάκρυα στα μάτια ευχαριστώ τον θεό που έχω γνωρίσει τέτοιους ανθρώπους και γράφω αυτό το κείμενο, ως ένα ελάχιστο φόρο τιμής για αυτόν τον μερακλή από την Εθιά που κοντά του συνειδητοποίησα ότι ο καλός χορευτής πρέπει να έχει μεγάλη ψυχή!
Καλό ταξίδι Πανάγο!
Γιάννης Μεγαλακάκης